
چرا نصب چیلر مهم تر از خود انتخاب دستگاه است
نصب چیلر در بسیاری از پروژهها فراتر از خرید دستگاه است: بارها دیدهام چیلرهای گرانقیمت به دلیل نصب اشتباه نیمی از ظرفیت واقعی خود را هم تحویل نمیدهند. نصب چیلر مجموعهای از تصمیمهای مهندسی وابسته به هم است که از محل استقرار تا مسیر لولهکشی و طراحی بایپس، بر راندمان و عمر دستگاه اثر میگذارد.
اگر این تصمیم ها بدون تجربه میدانی و فقط روی کاغذ گرفته شود هزینه اصلاح بعدی چند برابر خواهد شد به همین دلیل در این مقاله نصب چیلر را قدم به قدم و بر اساس سناریوهای واقعی پروژه بررسی میکنم هدف این است که شما بتوانید در زمان عقد قرارداد و اجرای پروژه ریسک را کاهش دهید و موقع تحویل نهایی سیستم سرمایش واقعا مطابق محاسبات دفتر طراحی عمل کند.
بخش اول طراحی قبل از نصب چیلر
ارزیابی سایت قبل از شروع نصب چیلر
اولین گام در نصب چیلر بازدید دقیق از محل استقرار دستگاه است در عمل هیچ سایت واقعی شبیه نقشه ایده آل دفتر طراحی نیست پشت بام شیب دارد دسترسی جرثقیل محدود است و مسیر تخلیه کندانسور به سختی پیدا میشود
در بازدید باید مسیر ورود جرثقیل یا بالابر بررسی شود اگر این کار در ابتدای پروژه انجام نشود در روز نصب با بن بست جدی مواجه میشوید فاصله چیلر تا لبه بام تا درز انقطاع و تا تجهیزات موجود باید اندازه گیری شود چون این فاصله ها روی الگوی جریان هوای فن کندانسور تاثیر مستقیم میگذارند در پروژه ای در مشهد چیلر را کنار دیوار نورگیر گذاشته بودند.
در تابستان هوای گرم تخلیه شده دوباره به سمت کویل برمیگشت و راندمان بشدت کاهش پیدا میکرد در نهایت مجبور شدیم مسیر مورب برای پرتاب هوا طراحی کنیم که هزینه اضافی به کارفرما تحمیل شد اگر در همان بازدید اولیه جهت باد غالب و موانع اطراف تحلیل میشد.
این مشکل اصلا ایجاد نمیشد نکته مهم دیگر همسایگی صوتی است
چیلرهای اسکرو صنعتی در بار کامل نویز قابل توجهی دارند قرار دادن دستگاه نزدیک واحد مسکونی یا اتاق مدیریت در بسیاری از پروژه ها باعث نارضایتی شدید شده است پس قبل از نهایی کردن نقشه نصب چیلر باید نقشه معماری و چیدمان همسایگی ها دقیق بررسی شود تا تصمیم نهایی برای محل نصب چیلر با اطمینان گرفته شود.
انتخاب موقعیت چیلر روی بام یا حیاط
بعد از بازدید نوبت به تصمیم گیری درباره محل دقیق قرار گیری چیلر میرسد باید بین سه گزینه رایج انتخاب کنید
روی بام در حیاط یا در اتاق چیلر باز نیمه مسقف هر کدام پیامدهای فنی و اجرایی خاص خود را دارند
قرار دادن چیلر روی بام معمولا طول لوله کشی آب سرد را کاهش میدهد اما باید تحمل بار سازه ای را طبق گزارش محاسب سازه بررسی کنید.
در یک پروژه اداری قدیمی وزن چیلر به همراه باک و آب داخل مدار از ظرفیت مجاز سقف بیشتر بود در نتیجه مجبور شدیم از سازه فلزی مستقل که روی ستون ها سوار میشود استفاده کنیم این تصمیم روی زمان بندی پروژه و بودجه تاثیر جدی گذاشت در چنین شرایطی انتخاب نادرست محل نصب چیلر میتواند تمام مزایای فنی دستگاه را از بین ببرد نصب چیلر در حیاط ساده تر است اما باید به سطح آب های زیرزمینی و ریسک آبگرفتگی توجه کرد.
در یکی از پروژه های صنعتی حیاط در هنگام بارندگی شدید دچار آبگرفتگی میشد تابستان اول بارندگی سنگین باعث خاموشی کامل چیلر شد چون تابلو برق در سطح پایین نصب شده بود با یک طراحی اولیه ساده و ساخت سکو مرتفع میتوانستیم این ریسک را کاملا حذف کنیم در نصب داخل اتاق نیمه مسقف چالش اصلی تهویه و تخلیه گرمای کندانسور است باید قبل از نصب بررسی کنید آیا فضای اطراف اجازه جریان پیوسته هوای تازه را میدهد یا نه در غیر این صورت کندانسینگ در تابستان وارد محدوده فشار بالا میشود و خطاهای مکرر خواهیم داشت.
تطبیق ظرفیت چیلر و شبکه توزیع
بسیاری از مشکلات نصب چیلر نه از خود دستگاه بلکه از عدم هماهنگی با شبکه توزیع آب سرد ایجاد میشود اگر شبکه لوله کشی و فن کویل ها قدیمی باشند و شما چیلر جدید با کنترلر مدرن نصب کنید تناقض رفتاری رخ میدهد مثلا چیلر روی اختلاف دمای رفت و برگشت طراحی شده است ولی فن کویل ها با دبی ثابت کار میکنند.
در این حالت یا دمای آب سرد به هدف نمیرسد یا چیلر دائما روشن و خاموش میشود قبل از نصب باید نقشه لوله کشی موجود خوانده و با ظرفیت نامی دستگاه تطبیق داده شود قطر لوله ها افت فشار تقریبی طول مسیر و تعداد زانویی ها باید تخمین زده شود.
در یک پروژه بازسازی در یک هتل قدیمی پس از نصب چیلر جدید با مشکل اختلاف دمای بسیار پایین مواجه شدیم بعد از بررسی متوجه شدیم چند مسیر لوله کشی سالها قبل کور شده اما در نقشه به روز نشده است این مسیرهای بن بست گردش آب را مختل میکردند.
حذف آن ها به همراه تنظیم شیرهای بالانس باعث شد دلتای دما به مقدار طراحی برسد نکته دیگر هماهنگی حجم منبع انبساط و تانک ذخیره با ظرفیت جدید است اگر حجم منبع کم باشد در تغییرات دمای شدید فشار مدار بالا میرود این موضوع در سیستم های بزرگ مخصوصا در کنار مینی چیلر که به شبکه قدیمی متصل میشود بیشتر مشاهده میشود.
بخش دوم جزئیات اجرای مکانیکی نصب چیلر
طراحی و اجرای فونداسیون چیلر بدون لرزش
فونداسیون چیلر یکی از بخش هایی است که معمولا ساده گرفته میشود در حالی که در هر پروژه نصب چیلر این بخش پایه اصلی کنترل لرزش است اما در عمل کیفیت این بخش مستقیما روی لرزش و صدای منتقل شده به سازه تاثیر میگذارد.
برای چیلرهای اسکرو و اسکرو اینورتر بهتر است فونداسیون یکپارچه بتنی با آرماتور طراحی شود ضخامت و ابعاد فونداسیون باید براساس وزن عملیاتی دستگاه تعیین شود وزن عملیاتی شامل وزن خشک چیلر به علاوه وزن آب داخل مدار و شاسی های اضافی است در یک پروژه صنعتی پیمانکار بدون توجه به وزن واقعی فونداسیون باریک و بلند اجرا کرده بود.
پس از راه اندازی در دورهای بالای کمپرسور لرزش محسوسی روی سقف دفتر اداری احساس میشد راه حل ایجاد کلاف های بتنی جانبی و افزودن پدهای لاستیکی زیر شاسی بود اگر در ابتدا فونداسیون عریض و کوتاه طراحی میشد به این مشکل برنمیخوردیم حتما باید بین شاسی چیلر و فونداسیون از لرزه گیر مناسب استفاده شود.
نوع فنر یا لاستیک باید براساس فرکانس طبیعی سازه و سرعت دوران کمپرسور انتخاب شود در پروژه های مسکونی استفاده از لرزه گیر نامناسب باعث شکایت ساکنان از صدای بم در شب شده است در نصب روی بام توصیه میشود فواصل درز انقطاع و محل عبور لوله ها قبل از آرماتور بندی تعیین شود تا بعدا مجبور به تخریب بخشی از فونداسیون برای باز کردن مسیر لوله نشوید و عملا بخشی از هزینه نصب چیلر دوباره پرداخت شود.
لوله کشی آب سرد و خط بای پس در نصب چیلر
یکی از حساس ترین بخش های نصب چیلر طراحی و اجرای مدار هیدرولیک است انتخاب بین مدار اولیه ثانویه یا مدار تک پمپه باید براساس دبی و طول مسیر انجام شود در سیستم های بزرگ که چند حلقه فن کویل و هواساز داریم معمولا مدار اولیه ثانویه توصیه میشود در این حالت یک پمپ فقط مدار چیلر را میچرخاند و پمپ های ثانویه مدار ساختمان را تغذیه میکنند.
اگر این تفکیک انجام نشود هر تغییر در شیرهای موتوری مصرف کننده ها روی جریان عبوری از اواپراتور اثر میگذارد این موضوع در بارهای جزئی باعث یخ زدگی اواپراتور و تریپ مکرر میگردد طراحی خط بای پس هم از همینجا اهمیت پیدا میکند در بسیاری از پروژه ها بای پس را اشتباه قبل از پمپ نصب میکنند در حالی که بای پس باید طوری طراحی شود که در شرایط کاهش مصرف حداقل دبی عبوری از اواپراتور تامین شود در زمان نصب چیلر اگر به محل و سایز خط بای پس توجه نشود عملکرد مدار در بارهای کم دچار نوسان شدید خواهد شد.
استفاده از شیرهای سه راهه کنترل دبی نیز باید با تنظیمات کنترلر هماهنگ باشد
اگر کنترلر چیلر فقط روی حسگر دمای برگشت تنظیم شده و شما شیرهای سه راهه فراوان نصب کنید سیستم ناپایدار میشود در پروژه ای با بار متغیر بالا مجبور شدیم منطق کنترلر چیلر را طوری تنظیم کنیم که بر اساس میانگین دمای چند نقطه کار کند.
این کار نیاز به هماهنگی دقیق بین تیم اجرا و تیم برنامه نویس تابلو برق داشت در ساختمان های کوچک تر استفاده از مینی چیلر با مدار تک پمپه منطقی است ولی حتی در این سیستم ها نیز نصب بای پس ثابت نزدیک دستگاه برای حفظ دبی اواپراتور ضروری است بی توجهی به این نکات در مرحله نصب چیلر مستقیما خود را به صورت یخ زدگی و تریپ مکرر نشان میدهداستفاده از شیرهای سه راهه کنترل دبی نیز باید با تنظیمات کنترلر هماهنگ باشد.
انتخاب و نصب شیرآلات و تجهیزات جانبی
در مرحله بعد باید شیرآلات اصلی و متعلقات روی مدار آب سرد نصب شوند شیر قطع و وصل در ورودی و خروجی چیلر برای سرویس اجباری است بدون این شیرها هر مانور تعمیراتی نیازمند تخلیه کامل مدار خواهد بود شیر یکطرفه در خروجی پمپ ها از برگشت جریان هنگام خاموشی جلوگیری میکند در پروژه ای که چند پمپ رزرو و کاری داشت اگر این شیرها نبود جریان معکوس باعث کاویتاسیون شدید میشد
نصب شیر بالانس در شاخه های اصلی شبکه توزیع نیز اهمیت دارد بدون تنظیم بالانس ممکن است بخشی از فن کویل ها دبی بیش از حد و بخش دیگر دبی بسیار کم دریافت کنند این مشکل بعدها خود را در نارضایتی ساکنان از اختلاف دمای بین واحدها نشان میدهد در خطوط اصلی نصب صافی یاک استرنر قبل از ورودی چیلر لازم است.
زیرا در هنگام شستشوی مدار و بعد از اولین استارت ممکن است رسوبات و براده های جوشکاری به سمت اواپراتور حرکت کنند پر نشدن این صافی در روزهای اول نشانه خوبی نیست بلکه معمولا علامت عبور ذرات به اواپراتور است.
بهتر است بعد از چند روز کارکرد اولین سرویس فن کویل و صافی ها همزمان انجام شود تا مدار کاملا تمیز گردد نصب گیج فشار و دماسنج در نقاط کلیدی مانند ورودی و خروجی چیلر و روی کلکتور اصلی بسیار کمک کننده است در زمان عیب یابی بدون این ابزارها تقریبا کور عمل میکنید.
بخش سوم نصب سیستم های کنترلی و الکتریکی چیلر
طراحی تغذیه برق و تابلو چیلر بدون افت ولتاژ
بخش برق در نصب چیلر فقط کشیدن کابل از تابلو اصلی تا دستگاه نیست باید جریان نامی و جریان راه اندازی کمپرسور به دقت محاسبه شود اگر طول کابل زیاد باشد و سطح مقطع کم انتخاب شود افت ولتاژ در زمان استارت زیاد خواهد شد
این موضوع به ویژه در چیلرهای اسکرو بزرگ و در ساعاتی که شبکه برق دچار افت است مشکل ساز میشود.
در یک پروژه اداری در اوج ظهر تابستان کمپرسور هنگام استارت تریپ میکرد بعد از اندازه گیری مشخص شد ولتاژ لحظه ای هنگام استارت بیش از ده درصد افت میکند راه حل تعویض کابل اصلی و افزایش سطح مقطع به همراه اصلاح تنظیم رله ها بود اگر از ابتدا کابل مناسب انتخاب میشد.
هم هزینه دوباره کاری حذف میشد و هم عمر کمپرسور کاهش نمیافت در طراحی تابلو بهتر است فضای کافی برای آینده در نظر گرفته شود مثلا برای اضافه کردن چیلر دوم یا نصب سافت استارتر قوی تر همچنین باید جانمایی تابلو را طوری انجام داد که در معرض مستقیم آفتاب باران یا بخار روغن قرار نگیرد در یک کارخانه تابلو نزدیک برج خنک کننده نصب شده بود و رطوبت دائمی باعث اکسید شدن شینه ها شده بود انتخاب محل خشک و قابل دسترس با تهویه مناسب یکی از تصمیم های کلیدی پیش از نصب کابل ها محسوب میشود.
انتخاب و تنظیم کنترلر چیلر بر اساس شرایط پروژه
کنترلر چیلر مغز سیستم است و رفتار کل مدار را تنظیم میکند اگر تنظیمات آن با ماهیت پروژه هماهنگ نباشد حتی بهترین طراحی مکانیکی هم نتیجه مطلوب نمیدهد ابتدا باید مشخص کنید کنترل بر اساس دمای آب برگشت صورت میگیرد یا دمای آب رفت در ساختمان هایی که بار داخلی به سرعت تغییر میکند معمولا کنترل روی دمای برگشت بهتر جواب میدهد.
چون میانگین واقعی بار را نمایش میدهد اما در فرآیندهای صنعتی که دمای خروجی بسیار مهم است کنترل روی دمای رفت اولویت دارد در هنگام نصب باید سنسورها در نقاط درست نصب شوند و مسیر کابل آن ها از کنار کابل های قدرت عبور نکند در غیر این صورت نویز الکتریکی باعث خطای قرائت دما میشود.
در یک پروژه سردخانه صنعتی دمای قرائت شده روی کنترلر سه درجه با دمای واقعی فرق داشت بعد از بررسی دیدیم کابل سنسور در همان سینی کابل قدرت کمپرسور عبور داده شده است با جداسازی مسیر و استفاده از کابل شیلد دار مشکل کاملا رفع شد
یکی دیگر از تنظیمات مهم حداقل زمان خاموش و روشن شدن کمپرسور است اگر این زمان خیلی کوتاه باشد تعداد استارت در شبانه روز بالا میرود و عمر موتور کاهش مییابد در پروژه هایی که بهینه سازی انجام داده ایم با اصلاح منطق کنترل و ست پوینت توانسته ایم استهلاک را به شکل محسوسی کاهش دهیم.
یکپارچگی سیستم کنترل چیلر با تجهیزات جانبی
چیلر در خلاء کار نمیکند و باید با سیستم های دیگر ساختمان هماهنگ شود فن کویل ها هواسازها پمپ های سیرکولاسیون و سیستم هوشمند ساختمان همگی باید به صورت یک سیستم دیده شوند در بسیاری از پروژه ها هر پیمانکار فقط به تجهیزات خود فکر میکند نتیجه آن میشود که کنترلر چیلر منطقی متفاوت از سیستم بی ام اس دارد
در یک پروژه اداری کنترلر ساختمان در ساعات غیر اداری پمپ ها را خاموش میکرد اما کنترلر چیلر هنوز در حالت آماده باش با پمپ داخلی فعال باقی میماند این ناهماهنگی باعث آلارم کمبود جریان آب و تریپ های تکراری میشد.
راه حل برقراری سیگنال مشترک بین دو کنترلر و تعریف توالی روشن و خاموشی هماهنگ بود اگر از ابتدا جدول توالی راه اندازی و خاموشی با حضور همه تیم ها نوشته شود چنین مشکلاتی پیش نمی آید در بعضی پروژه ها از مینی چیلر برای چند منطقه مستقل استفاده میشود در این حالت کنترل منطقه ای فن کویل ها باید طوری تنظیم شود که حداقل بار لازم روی چیلر همیشه برقرار باشد در غیر این صورت دستگاه وارد سیکل روشن و خاموش سریع میشود و مصرف انرژی بالا میرود.
بخش چهارم نشتی یابی و آزمون های قبل از راه اندازی
فشار تست مدار آب سرد و گاز مبرد
پس از تکمیل نصب چیلر و شبکه لوله کشی نوبت به آزمون های فشار میرسد بسیاری از پیمانکاران این مرحله را سرسری انجام میدهند و بعدا با نشتی پنهان مواجه میشوند در مدار آب سرد باید تست نشتی با فشار مناسب انجام شود
فشار آزمون معمولا یک و نیم برابر فشار کاری سیستم انتخاب میشود این فشار باید با پمپ تست تامین و حداقل بیست و چهار ساعت پایش شود در صورت افت فشار باید مسیرها بازدید شوند و اتصالات مشکوک دوباره جوش یا دنده شوند.
برای مدار مبرد نیز تست فشار با نیتروژن خشک انجام میشود در بسیاری از پروژه ها به خصوص زمانی که نصب چیلر تحت فشار زمان انجام شده است این تست یا انجام نمیشود یا ناقص است.
در یکی از پروژه های صنعتی پیمانکار بدون تست کافی مبرد را شارژ کرد چند روز بعد کاهش ظرفیت و یخ زدگی اواپراتور مشاهده شد پس از بررسی مشخص شد در یکی از جوش های خط مایع نشتی ریز وجود دارد اگر از ابتدا و بلافاصله بعد از نصب چیلر تست فشار درست انجام میشد هزینه تخلیه و شارژ مجدد مبرد و توقف سیستم به وجود نمیآمد.
مقایسه روش های نشتی گیری چیلر
جدول مقایسه روش های نشتی گیری چیلر
| روش نشتی گیری | مزیت اصلی | محدودیت اصلی | کاربرد پیشنهادی |
|---|---|---|---|
| فوم صابونی | ارزان و ساده | مناسب نشتی های بزرگ نه میکرو | تست اولیه اتصالات در دسترس |
| تست فشار نیتروژن | دقت بالا برای نشتی متوسط | نیاز به زمان پایش طولانی | قبل از شارژ مبرد در پروژه جدید |
| دتکتور الکترونیکی مبرد | تشخیص نشتی ریز | نیاز به مهارت کاربر و کالیبراسیون | سیستم های فعال با مبرد شارژ شده |
| ردیاب مبرد هالیدی | مناسب فضاهای بسته | هزینه تجهیز بالا | چیلرهای صنعتی در اتاقک بسته |
در انتخاب روش باید به نوع پروژه دسترسی به اتصالات و میزان حساسیت سیستم توجه کرد در چیلرهای صنعتی که خاموشی کوتاه هم خسارت مالی دارد توصیه میشود ترکیبی از تست فشار و دتکتور الکترونیکی استفاده شود.
علائم نشتی بر اساس نوع سیستم چیلر
جدول علائم نشتی چیلر بر اساس نوع سیستم
| نوع سیستم | علائم محتمل نشتی | توضیح میدانی |
|---|---|---|
| تراکمی | کاهش تدریجی فشار مکش و سابکولینگ کم | معمولا نشتی در خط مایع یا اتصالات شیر سرویس دیده میشود |
| جذبی | کاهش سطح محلول در مخزن و افت ظرفیت | نشتی اغلب در محل فلنج ها یا دریچه های بازدید رخ میدهد |
| صنعتی | کاهش راندمان فرآیند و تغییرات غیرعادی دما | غالبا نشتی در مبدل های پوسته لوله یا فلنج های بزرگ اتفاق میافتد |
در بازدیدهای دوره ای باید این علائم بررسی و با داده های ثبت شده در کنترلر مقایسه شوند
اگر روند تغییرات به سمت کاهش ظرفیت و افزایش زمان کارکرد کمپرسور است نشتی یکی از اولین فرضیات خواهد بود.
بخش پنجم راه اندازی نهایی و نگهداری پس از نصب چیلر
راه اندازی اولیه چیلر در پروژه واقعی
راه اندازی اولیه لحظه ای است که نتیجه تمام زحمات طراحی و نصب مشخص میشود و کیفیت نهایی نصب چیلر را نشان میدهد در پروژه های واقعی هرگز نباید در اولین روز استارت از حداکثر بار استفاده کرد.
راه اندازی باید مرحله ای و همراه با پایش دقیق باشد در گام اول سیستم آب را با استفاده از پمپ های سیرکولاسیون بدون روشن کردن کمپرسور به گردش درآورید این کار به هواگیری کامل مدار و اطمینان از عملکرد صحیح شیرآلات کمک میکند در ادامه کنترلر را روی مد دستی قرار داده و اجازه دهید چیلر در ظرفیت پایین وارد مدار شود.
در این مرحله ثبت دماها فشارها و آمپراژ بسیار مهم است در یکی از پروژه های اداری هنگام راه اندازی آمپر کمپرسور بالاتر از مقدار نامی بود بررسی بیشتر نشان داد یکی از فازها در مسیر کابل دچار اتصال سست است و افت ولتاژ شدید رخ میدهد اگر بدون این پایش مرحله ای دستگاه را به بار کامل میبردیم احتمال سوختن موتور زیاد بود بعد از اطمینان از عملکرد صحیح در ظرفیت پایین میتوانید بار سیستم را به تدریج افزایش دهید.
همزمان باید دمای آب رفت و برگشت اختلاف دما و زمان رسیدن به ست پوینت را ثبت کنید این داده ها برای مقایسه عملکرد در سال های بعد بسیار ارزشمند خواهند بود و نشان میدهند آیا نصب چیلر به درستی انجام شده است.
برنامه نگهداری پیشگیرانه پس از نصب چیلر
نصب چیلر پایان کار نیست و اگر برنامه نگهداری نداشته باشید سیستم به سرعت از حالت طراحی فاصله میگیرد نگهداری پیشگیرانه باید بر اساس دفترچه سازنده و تجربه میدانی تنظیم شود بخش مهم این برنامه بعد از مرحله نصب چیلر سرویس منظم برج خنک کننده در چیلرهای آبی و بازدید کویل کندانسور در هوایی است اگر انتقال حرارت در سمت بیرونی مختل شود فشار کندانسور بالا رفته و مصرف برق افزایش مییابد در بسیاری از ساختمان ها تا زمانی که دستگاه کاملا از کار نیفتد به سرویس توجه نمیشود اما تجربه نشان داده هزینه سرویس منظم بسیار کمتر از هزینه تعمیرات اساسی است سرویس فن کویل نیز نقش مهمی در پایداری سیستم دارد.
فن کویل کثیف دبی هوا را کاهش میدهد و باعث کاهش اختلاف دمای آب سرد میشود این موضوع کنترلر را فریب میدهد و باعث کارکرد طولانی تر کمپرسور میشود در برنامه نگهداری باید بازدید دوره ای فیلترها صافی ها گیج ها و عملکرد کنترلر نیز لحاظ شود بهتر است لاگ روزانه یا هفتگی از دماها و فشارهای کلیدی ثبت شود این لاگ ها در تشخیص زودهنگام مشکلاتی مثل نشتی یا افت راندمان بسیار مفید هستند و کیفیت نصب چیلر را در بلندمدت حفظ میکنند.پ
اشتباهات رایج پس از نصب و تحویل چیلر
یکی از اشتباهات رایج این است که پس از تحویل پروژه و تکمیل نصب چیلر، ارتباط بین کارفرما و تیم اجرا قطع میشود، در حالی که چند ماه اول بهرهبرداری بهترین زمان برای اصلاح تنظیمات و تکمیل بهینهسازی است. در بسیاری از پروژهها کاربران نهایی آموزش کافی درباره کار با کنترلر چیلر دریافت نمیکنند و نتیجه آن تغییرهای نادرست در ستپوینتها و پارامترهای حساس است؛ مثلاً اپراتور برای رضایت لحظهای ساکنان دمای آب سرد را بسیار پایین تنظیم میکند.
این کار نه تنها مصرف انرژی را افزایش میدهد، بلکه ریسک یخزدگی اواپراتور را هم بالا میبرد. اشتباه دیگر بیتوجهی به علائم اولیه خرابی مثل صداهای غیرعادی، افزایش دفعات استارت یا تغییر رنگ روغن است. اگر در بازدیدهای دورهای این علائم جدی گرفته شود، میتوان قبل از خرابی جدی با هزینه کم مشکل را حل کرد. در پروژههایی مانند تعمیر چیلر مشهد مشاهده شد که برخی کاربران برای صرفهجویی ظاهری، چیلر را در اوج گرما خاموش میکنند و پس از گرم شدن شدید فضا، دستگاه را با درخواست بار ناگهانی روشن میکنند. این رفتار باعث شوک حرارتی و مکانیکی به سیستم میشود و هیچ توجیه فنی ندارد.
بهتر است بعد از هر پروژه نصب چیلر یک برنامه روشن و خاموشی و بهرهبرداری همراه با آموزش مکتوب برای اپراتور تدوین شود تا چنین اشتباهاتی تکرار نشود.
سوالات تخصصی و پاسخ های اجرایی در نصب چیلر
1_ در ساختمان اداری با تغییرات سریع بار چگونه باید ظرفیت چیلر را تنظیم کرد تا تعداد استارت کمپرسور کم شود؟
بهترین راه استفاده از منطق کنترل تدریجی و تنظیم هیسترزیس دمایی مناسب است ابتدا ست پوینت دمای آب برگشت را بر اساس تجربه چند روز اول تعیین کنید سپس هیسترزیس روشن و خاموشی کمپرسور را روی حدی تنظیم کنید که تغییرات کوتاه مدت دما باعث استارت نشود اگر چیلر چند مدوله دارد توالی روشن شدن مدول ها را طوری تنظیم کنید که ابتدا یک مدول مدت طولانی تری کار کند استفاده از اینورتر روی پمپ ها نیز کمک میکند جریان آب متناسب با بار تغییر کند و نوسان دما کمتر شود.
2 _ در پروژه ای که شبکه لوله کشی قدیمی است و نقشه دقیق نداریم قبل از نصب چیلر جدید چه کارهایی باید انجام دهیم؟
ابتدا باید وضعیت واقعی لوله کشی را با تست جریان و دمای موضعی ارزیابی کنید با استفاده از پمپ موقت آب گرم یا سرد را در مدار بچرخانید و دمای رفت و برگشت هر شاخه را اندازه گیری کنید شاخه هایی که اختلاف دمای غیرعادی دارند احتمالا دچار انسداد یا تغییر مسیر هستند این اطلاعات به شما کمک میکند قبل از نصب چیلر مسیرهای بن بست را شناسایی و جدا کنید همچنین پیشنهاد میشود همزمان با نصب دستگاه جدید شیرهای بالانس و قطع و وصل در نقاط کلیدی اضافه شوند.
3_ در نصب چیلر روی بام چگونه میتوان انتقال لرزش به سازه را در حد قابل قبول نگه داشت؟
اول باید فونداسیون بتنی مناسب با ابعاد کافی طراحی شود تا فرکانس طبیعی آن با فرکانس کاری چیلر همپوشانی نداشته باشد سپس زیر شاسی چیلر از لرزه گیرهای فنری یا لاستیکی با سختی محاسبه شده استفاده کنید فاصله مرکز تا مرکز لرزه گیرها باید مطابق توصیه سازنده دستگاه اجرا شود لوله های متصل به چیلر نیز باید با ساپورت های انعطاف پذیر و فلکسیبل مناسب مجهز شوند در نهایت پس از راه اندازی اولیه اندازه گیری لرزش با دستگاه و ثبت مقادیر کمک میکند در صورت نیاز تنظیم مجدد انجام شود.
4_ مهم ترین نکات در تنظیم کنترلر چیلر برای جلوگیری از یخ زدگی اواپراتور چیست؟
ابتدا باید حداقل دمای مجاز آب خروجی را بر اساس طراحی اواپراتور تنظیم کنید سنسور دمای آب باید روی نقطه ای نصب شود که نماینده واقعی دمای مخلوط باشد نه نزدیک خروجی مستقیم زمان تاخیر آلارم یخ زدگی را نباید خیلی زیاد در نظر گرفت تا سیستم به موقع خاموش شود اطمینان از وجود حداقل دبی جریان آب در تمام حالات کاری نیز ضروری است برای این کار میتوان از سوئیچ جریان یا اختلاف فشار استفاده کرد و منطق آن را در کنترلر فعال نمود.
5_ در زمان تحویل چیلر به کارفرما چه تست هایی را باید حتما مشترکا انجام داد تا اختلاف بعدی پیش نیاید؟
تست عملکرد در بار نسبی و بار حداکثر باید در حضور کارفرما و نماینده بهره بردار انجام شوددر هر تست دمای آب رفت و برگشت فشارها و آمپراژ کمپرسور ثبت و در فرم تحویل نوشته میشود همچنین عملکرد آلارم های مهم مثل کمبود جریان آب فشار بالا و پایین و یخ زدگی باید آزمایش شود توضیح کامل درباره نحوه تغییر ست پوینت ها و محدودیت دستکاری پارامترهای پیشرفته هم ضروری است این مدارک و آموزش راه را برای پیگیری های بعدی و مقایسه عملکرد در آینده هموار میکند.
6_ در سیستم هایی که از مینی چیلر برای چند واحد مستقل استفاده میشود چگونه میتوان از خاموش روشن شدن مکرر دستگاه جلوگیری کرد؟
باید حداقل بار همزمان روی دستگاه تعریف شود و منطق کنترل فن کویل ها با آن هماهنگ گردد استفاده از منیفولد مشترک و نصب تانک بافر کوچک کمک میکند حجم آب مدار افزایش یابد این کار باعث میشود تغییرات لحظه ای مصرف در یک واحد تاثیر شدید روی دمای برگشت نگذارد همچنین تنظیم تایمر تاخیر خاموشی و حداقل زمان کارکرد در کنترلر مینی چیلر اهمیت زیادی دارد با این تنظیمات دستگاه فقط زمانی خاموش میشود که کاهش بار پایدار و واقعی باشد نه موقتی.